Świnka
Świnka (Chondrostoma nasus) to jedna z najbardziej charakterystycznych ryb naszych płynących wód. Choć nie osiąga gigantycznych rozmiarów jak sum, jest niezwykle ceniona przez wędkarzy za swoją waleczność i spryt. Swoją nazwę zawdzięcza specyficznej budowie pyszczka, który przypomina nieco ryjek.
Narzędzie do skrobania
Świnka jest rybą o smukłym, wrzecionowatym ciele, które pozwala jej swobodnie poruszać się w silnym nurcie rzecznym.
Pyszczek: To jej znak rozpoznawczy. Ma małą głowę z wystającym „nosem” (mięsistym pyska). Otwór gębowy znajduje się na dole i ma kształt poprzecznej szczeliny.
Wargi: Są twarde i zrogowaciałe. Dolna warga ma ostrą krawędź, która służy rybie jako precyzyjna skrobaczka do usuwania glonów z kamieni.
Ubarwienie: Grzbiet jest szarozielony lub niebieskawy, boki srebrzyste, a brzuch biały lub żółtawy.
Płetwy: Płetwy piersiowe, brzuszne i odbytowa mają zazwyczaj odcień czerwony lub pomarańczowy, natomiast płetwa ogonowa jest ciemniejsza, czerwonobrunatna i głęboko wcięta.
Życie w nurcie
Świnka jest rybą wybitnie rzeczną, która nienawidzi wód stojących.
Lokalizacja: Zamieszkuje tzw. krainę brzany i lipienia, czyli rzeki o bystrym nurcie i twardym, kamienistym lub żwirowym dnie.
Stadność: To ryba bardzo towarzyska. Żyje w dużych ławicach, które wspólnie żerują, „czyszcząc” dno z narostów roślinnych.
Występowanie w Polsce: Najliczniej spotykana w rzekach podgórskich, takich jak San, Dunajec czy górna Wisła.
Specjalista od glonów
Świnka jest jedną z niewielu naszych ryb, których dieta opiera się głównie na pokarmie roślinnym:
Główny pokarm: Glony (głównie okrzemki) zeskrobywane z podwodnych kamieni.
Urozmaicenie: Zjada również larwy owadów, małe mięczaki i skorupiaki, które znajdzie podczas przesuwania pyszczkiem po dnie.
Rozmnażanie i biologia
Tarło odbywa się wiosną, zazwyczaj od kwietnia do maja, gdy woda osiągnie ok. 12–18°C.
Wysypka tarłowa: Samce w tym okresie pokrywają się chropowatymi guzkami na głowie.
Wędrówki: Świnki potrafią wędrować wiele kilometrów w górę rzek, aby znaleźć odpowiednie, płytkie i żwirowe tarliska.
