Lipień
Lipień pospolity (Thymallus thymallus) to bez wątpienia jedna z najszlachetniejszych i najbardziej widowiskowych ryb żyjących w polskich wodach. Należący do rodziny łososiowatych, jest symbolem czystości rzek i marzeniem każdego miłośnika wędkarstwa muchowego. Jego unikalna uroda sprawiła, że bywa nazywany „kardynałem” lub „rycerzem” nurtu.
Wygląd i charakterystyczna „flaga”
Lipień posiada sylwetkę, której nie sposób pomylić z żadną inną rybą:
Płetwa grzbietowa: To jego najbardziej rozpoznawalna cecha. Jest niezwykle długa, wysoka i wielobarwna (często z fioletowymi, czerwonymi lub niebieskawymi plamkami). U samców jest ona wyraźnie większa i przypomina sztandar lub żagiel.
Ubarwienie: Ciało jest smukłe, o barwie srebrzystej lub stalowoszarej z wyraźnym, metalicznym, fioletowym połyskiem (szczególnie widocznym tuż po wyjęciu z wody). Na bokach, w przedniej części ciała, widoczne są drobne, czarne plamki.
Głowa: Mała, z ostro zakończonym pyszczkiem i charakterystycznymi oczami o „gruszkowatym” kształcie źrenicy.
Zapach: Ciekawostką biologiczną jest fakt, że świeżo złowiony lipień wydziela delikatny zapach przypominający tymianek. Od tej cechy pochodzi jego nazwa łacińska (Thymallus).
Środowisko życia i wymagania
Lipień jest gatunkiem niezwykle wrażliwym na zanieczyszczenia i zmiany w ekosystemie. Jest wskaźnikiem najwyższej jakości wody.
Kraina lipienia: Zamieszkuje głównie rzeki o szybkim nurcie, twardym, kamienistym lub żwirowym dnie, które są dobrze natlenione i chłodne.
Stanowiska: W przeciwieństwie do pstrąga potokowego, który lubi kryjówki, lipienie często przebywają na otwartej wodzie, w miejscach o równym, spokojniejszym uciągu, tuż za przelewami lub na końcach rynien.
Wrażliwość: Gwałtowne ocieplenie wód lub ich zamulenie (np. w wyniku prac hydrotechnicznych) prowadzi do natychmiastowego spadku populacji tego gatunku.
Dieta i biologia
Mimo swojej szlachetności, lipień jest rybą dość „pracowitą” w poszukiwaniu pokarmu, żerując niemal przez cały rok, nawet w mroźne, zimowe dni.
Menu: Podstawę jego diety stanowią bezkręgowce – larwy i postacie dorosłe owadów wodnych (jętki, chruściki, widelnice). Większe osobniki okazjonalnie polują na drobne ryby lub skorupiaki.
Tarło: Odbywa się wiosną, zazwyczaj w marcu i kwietniu. Samica składa ikrę w gniazdach wykopanych w żwirze. W tym czasie ryby przybierają szczególnie intensywne, ciemne barwy godowe.
Status i ochrona w Polsce
Lipień jest rybą cenną, ale jego liczebność w wielu polskich rzekach systematycznie spada, głównie ze względu na presję drapieżników (kormorany) oraz degradację środowiska.
Wymiar ochronny: Zazwyczaj 30 cm (zależnie od regulaminu łowiska).
Okres ochronny: Od 1 marca do 31 maja.
Etyka: Ze względu na dużą śmiertelność po holu w ciepłe dni, wielu wędkarzy stosuje zasadę No Kill wobec tego gatunku, a rybę uwalnia się bez wyciągania z wody, używając haczyków bezzadziorowych.
Zapamiętaj: Lipień to ryba „jednego dotknięcia”. Jego śluz i skóra są bardzo delikatne, dlatego każdy kontakt z suchą dłonią może być dla niego zabójczy w skutkach (powoduje infekcje grzybicze).
